Wychowanie seksualne młodzieży w świetle XIX-wiecznych poradników parenetycznych - Szubert, Mateusz (Zakład Historii Edukacji Instytutu Pedagogiki Uniwersytetu Wrocławskiego, 2015)
Celem artykułu jest opis przemian obyczajów w kulturze XIX wieku. Analiza traktatów moralizatorskich i poradników wychowawczych, rozumianych jako ważne teksty kultury, pozwala prześledzić proces zmian zachodzących w tzw. pedagogice płciowej. Przełom XVIII i XIX wieku odczytać można jako wyraźny wzrost zainteresowań ludzką seksualnością na poziomie narracji parenetycznych. Dyskurs moralny sprzężony zostaje wówczas z dyskursem higienicznym. Z perspektywy historii kultury na szczególną uwagę zasługuje wzmożona popularność kategorii wstydu, rozumianego jako regulatora więzi społecznych (w tym rodzinnych). Przemiany intymności w kulturze XIX wieku to ważne i ciekawe świadectwo kształtowania się podwójnej moralności (jawnej i ukrytej) oraz funkcjonowania sprzecznych tendencji do tabuizowania i wypowiadania jednocześnie doświadczeń seksualnych.
Keywords: poradniki wychowawcze; pedagogika płciowa; narracje parenetyczne; dyskurs moralny; intymistyka; wstyd; tabu; zmiany kulturowe