Ryzyko macierzyństwa a problematyka zwrotu świadczeń nienależnych na gruncie prawa ubezpieczeń społecznych - Napiórkowska, Anna (Wydawnictwo Uniwersytetu Wrocławskiego, 2024)
Przedmiotem opracowania jest problematyka odnosząca się do zwrotu świadczeń nienależnych na gruncie prawa ubezpieczeń społecznych w odniesieniu do ryzyka macierzyństwa. Opracowanie dotyczy jednak również świadczeń związanych z czasową niezdolnością do pracy. Najczęściej bowiem korzystanie z zasiłku macierzyńskiego jest poprzedzone korzystaniem z zasiłku chorobowego. W artykule zwrócono uwagę na relację pomiędzy art. 66 ust. 2 ustawy o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa oraz art. 84 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. Duża część opracowania dotyczy problematyki kwestionowania tytułu ubezpieczenia społecznego czy zawyżonej podstawy wymiaru składek w kontekście podejmowanych przez niektóre osoby prób „wykreowania” określonego tytułu ubezpieczenia społecznego i pozorowania jego istnienia, czy deklarowania wysokiej podstawy wymiaru składek, która ma się przełożyć na niewspółmiernie wysokie świadczenia, często wbrew regułom racjonalności, od początku prowadzenia działalności, bez odzwierciedlenia w przychodach. W Polsce, zgodnie z danymi Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, najczęstszym powodem stwierdzenia, że zasiłek macierzyński jest świadczeniem nienależnym jest fakt, że osoba, która otrzymała to świadczenie, nie podlegała ubezpieczeniom społecznym. W tym właśnie kontekście przedmiotem rozważań stała się przesłanka świadomego wprowadzania w błąd organu rentowego przez osobę pobierającą świadczenie. Zaistnienie okoliczności wyczerpujących tę przesłankę jest związane z obowiązkiem zwrotu świadczenia nienależnego.
Keywords: macierzyństwo; świadczenie nienależne; zwrot świadczeń nienależnych; prawo ubezpieczeń społecznych