Trudne drogi adaptacji. Wątki emancypacyjne w analizie sytuacji dorosłych osób z niepełnosprawnością intelektualną we współczesnym społeczeństwie polskim - Cytowska, Beata (Oficyna Wydawnicza „Impuls”, 2012)
Książka stanowi efekt realizacji projektu badawczego, którego celem była analiza sytuacji dorosłych osób z niepełnosprawnością intelektualną w Polsce. Jako myśl przewodnią wybrano adaptację społeczną rozumianą procesualnie, trwającą przez całe życie, polegającą na ciągłej interakcji między człowiekiem a otoczeniem społecznym i przyrodniczym, na budowaniu doświadczeń umożliwiających rozwój i doskonalenie. Adaptacji społecznej człowieka towarzyszą oddziaływania, które mają ułatwić jej przebieg. Z perspektywy osób z niepełnosprawnością intelektualną są to nauczanie, wychowanie i terapia. Wspomniane działania są wyznaczane lub wręcz wymuszane przez kulturę, politykę, ekonomię danego kraju. Analiza sytuacyjna pozwoliła na uchwycenie procesu adaptacji osób z niepełnosprawnością intelektualną w jego trwaniu, z ukazaniem kontekstu zarówno osobistego badanych osób, jak i społeczno – historycznego.W podbudowie teoretycznej projektu badawczego przedstawiono: koncepcje adaptacji - w ujęciu psychologiczno-biologicznym i socjologicznym, zorganizowane i zinstytucjonalizowane działania obowiązkowe oraz specjalnie przygotowane dla osób z niepełnosprawnością intelektualną, czynniki warunkujące sytuację tej grupy społecznej we współczesnym społeczeństwie. Badania zostały przeprowadzone w strategii teorii ugruntowanej z wykorzystaniem wywiadów narracyjnych oraz analizy sytuacyjnej.
Keywords: adaptacja społeczna; osoby z niepełnosprawnością intelektualną; dorosłość; praca; odpowiedzialność; podmiotowość