Sudova ekspertiza u krimìnalʹnomu provadžennì Francìï âk odin zì sposobìv dosâgnennâ materìalʹnoï (ob`êktivnoï) ìstini - Šunevič, Katerina; Pìh, Ûrìj (Lʹvìvsʹkij nacìonalʹnij unìversitet ìmenì Ìvana Franka, 2021)
W artykule kompleksowo przeanalizowano cechy francuskiego procesu karnego, a także jego wpływ na organizację kryminalistycznego wsparcia wymiaru sprawiedliwości we Francji. Udowodniono znaczenie badania kryminalistycznego dla ustalenia materialnej (obiektywnej) prawdy w postępowaniu karnym. Szczególnie podkreślono, że w karnym procesie Francji, jako państwa o mieszanej formie procesu karnego, zostało wprowadzone pojęcie prawdy materialnej (obiektywnej), co wiąże się z rozumieniem tej ostatniej jako zgodności faktów i okoliczności ustalonych w proces udowodnienia znaczenia dla postępowania karnego, tej rzeczywistości. Głównymi podmiotami postępowań karnych, które są zobowiązane do ustalenia takiej prawdy we Francji, są sędzia, śledczy i sąd, którzy mają prawo m.in. do samodzielnego, a także z własnej inicjatywy, zaangażowania ekspertów i zlecania im ekspertyz sądowych. Ustalono, że specyfika procesu, który dominuje w państwie, wpływa bezpośrednio na procedurę angażowania biegłego sądowego w postępowanie karne. Przeanalizowano procedurę angażowania biegłego i przeprowadzania badania kryminalistycznego, prawa stron do angażowania biegłego oraz status procesowy tego ostatniego. Zdefiniowano wymagania dla osoby, która chce wykonywać czynności kryminalistyczne. Wyjaśniono specyfikę prowadzenia rejestrów biegłych sądowych i ich znaczenie. Argumentowano, że istnienie takich oficjalnych list biegłych medycyny sądowej niekoniecznie świadczy o odpowiednich kompetencjach i wysokim poziomie profesjonalizmu takich osób. Zbadano wymagania dotyczące opinii biegłego oraz specyfikę przesłuchania biegłego na podstawie wyników jego ekspertyz. Udowodniono, że ustalenie prawdy w sprawie jest jej raison d’être, czyli samym „sensem istnienia” francuskiego procesu karnego. Ten kierunek procesu karnego we Francji ma bezpośredni wpływ na regulację prawną oraz praktykę organizowania i przeprowadzania ekspertyz kryminalistycznych. Ponadto stwierdzono, że opinia biegłego jest jednym z ważnych środków ustalenia materialnej (obiektywnej) prawdy w postępowaniu karnym we Francji, o ile spełnia wymogi takiego dokumentu, gdyż stanowi niezależne źródło dowodu w sprawie, a zatem może służyć jako podstawa do oskarżenia lub uniewinnienia osoby.
Keywords: sędzia śledczy; sąd; biegły sądowy; opinia biegłego; wolna ocena dowodów; prawda materialna (obiektywna)