Znaczenie żywności funkcjonalnej, nutraceutyków, w tym astaksantyny w żywieniu człowieka - Lis, Kinga; Kołoczek, Henryk (E-Wydawnictwo. Prawnicza i Ekonomiczna Biblioteka Cyfrowa. Wydział Prawa, Administracji i Ekonomii Uniwersytetu Wrocławskiego, 2020)
Żywienie odgrywa niezmiernie istotną rolę w zachowaniu prawidłowej kondycji ciała i zdrowia człowieka. Mimo to obecnie obserwuje się wiele złych nawyków żywieniowych, związanych z trybem pracy, nieustannym pośpiechem czy stresem. Wszystkie te czynniki przyczyniają się do występowania poważnych dietozależnych chorób cywilizacyjnych, wśród których najbardziej dotkliwe są: cukrzyca, choroby serca i układu krążenia czy nowotwory, stanowiące jedne z najczęstszych przyczyn zgonów w XXI w. Naprzeciw temu wychodzi jednak nieustanny rozwój zarówno w sektorze żywienia, jak i farmacji, a coraz większe znaczenie zaczynają odgrywać nutraceutyki i żywność funkcjonalna. Produkty te stoją na pograniczu farmaceutyków i produktów spożywczych, a ich rolą jest umożliwienie wykorzystania wartościowych związków bioaktywnych zawartych w pożywieniu. Jednym z najcenniejszych nutraceutyków jest astaksantyna, którą obecnie uznaje się za najsilniejszy spośród znanych przeciwutleniaczy. Jej nieporównywalnie wysoka aktywność antyoksydacyjna leży u podstaw szerokiego spektrum zastosowań, wśród których te najbardziej istotne dotyczą ludzkiego zdrowia. Właściwości prozdrowotne astaksantyny obejmują działanie przeciwzapalne, przeciwstarzeniowe oraz przeciwnowotworowe. Astaksantyna odgrywa także niebagatelną rolę w leczeniu i profilaktyce cukrzycy (ze szczególnym uwzględnieniem cukrzycy typu 2), chorób neurodegeneracyjnych i układu krążenia. Zainteresowanie astaksantyną nieustannie rośnie, a nowe możliwości jej pozyskiwania i zastosowania są przedmiotem badań wielu naukowców. Coraz większa uwaga skierowana jest w stronę astaksantyny otrzymywanej z drożdży Phaffia rhodozyma, a na rynku obserwuje się pojawianie nowych produktów zawierających astaksantynę drożdżową. Rosnące zainteresowanie astaksantyną jest także widoczne na giełdach światowych. Niniejsza praca ma na celu przedstawienie astaksantyny w roli składnika żywności funkcjonalnej, a także zwrócenie uwagi czytelnika na jej ogromny potencjał aplikacyjny, umożliwiający walkę z chorobami dietozależnymi.
Keywords: nutraceutyki; żywność funkcjonalna; astaksantyna; choroby dietozależne