Analiza form i odmian ideału wolności w liberalnej doktrynie polityczno-prawnej za czasów rewolucji przemysłowej - Romanowski, Jonatan (E-Wydawnictwo. Prawnicza i Ekonomiczna Biblioteka Cyfrowa. Wydział Prawa, Administracji i Ekonomii Uniwersytetu Wrocławskiego, 2019)
Artykuł zgłębia filozofię wolnościową czasów sprzed I wojny światowej, bazując zarówno na opracowaniach doktryny liberalnej, jak i opracowaniach narodowych odmian liberalizmu, w tym francuskiego oraz amerykańskiego. Ponadto wykorzystano w nim odwołania do oryginalnych dzieł z epoki rewolucji przemysłowej, m.in. Democracy in America Alexisa de Tocqueville'a oraz Liberalism Leonarda Hobhouse'a. Na przykładach przedstawiono klasyfikacje wolności – jej funkcje w retoryce (m.in. jako istota natury ludzkiej), odmiany (np. wolność ekonomiczna czy osobista) oraz relacje (zarówno wobec konstruktów teoretycznych – tj. ideału równości, jak i realnych zagadnień politycznych – kwestii niewolnictwa). Artykuł traktuje również o zaniku wolności wskutek przemian ustrojowych, gdzie to obywatel proporcjonalnie traci wpływ na władzę (wolność pozytywną), a jednocześnie despotyczne rządy próbują ukracać źródła przyjemności znajdujące się w jego życiu osobistym (wolności negatywnej). Autor rozważa tezę, iż liberalizm zachowuje silne stanowisko w opozycji do tego zaniku, ponieważ jest on sprzeczny z rządami prawa, albowiem tylko rządy prawa mogą skutecznie ograniczyć swawolę rządzących.
Keywords: wolność; liberalizm; rewolucja przemysłowa; równość; niewolnictwo; despotyzm; retoryka