Problematyka podatku od niezrealizowanych zysków kapitałowych w przypadku zmiany siedziby lub miejsca zamieszkania w świetle orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej - Grotkowska, Wiktoria (Wydawnictwo Uniwersytetu Wrocławskiego, 2019)
Wraz z początkiem bieżącego roku weszła w życie nowelizacja ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, ustawy — Ordynacja podatkowa oraz niektórych innych ustaw, wprowadzająca nieznany wcześniej polskiemu prawu podatek od niezrealizowanych zysków, ta zwany podatek wyjścia ang. exit tax. Problematyka tego podatku od momentu jego wprowadzenia do prawa unijnego w ubiegłym dziesięcioleciu pozostaje szeroko dyskutowana. Państwa członkowskie UE chętnie korzystają z tego sposobu dofinansowywania swoich budżetów, nierzadko implementując do swoich systemów exit tax w sposób, którego zgodność z traktatami może budzić wątpliwości. Szczególnie wyraźnie odznacza się na tym polu problem godzenia podatku wyjścia w wolności wspólnotowe, takie jak wolność przemieszczania się czy podejmowania działalności gospodarczej. Swobody te, będące fundamentami wspólnotowego dobrobytu i motorem napędowym unijnej gospodarki, są jednocześnie niezbędnym ogniwem w osiąganiu celów traktatu z Lizbony. W świetle powyższego należy podkreślić istotność odpowiedniej implementacji exit tax do systemów państw członkowskich. Wymaga ona od ustawodawców wysokiego poziomu precyzyjności czy wręcz „wstrzemięźliwości” przy tworzeniu odpowiednich aktów prawnych. Polski ustawodawca zdaje się o tym zapominać, co potwierdza analiza nowelizacji ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych i prawnych. Ustawa wydaje się nie być dostatecznie dopracowana, nasuwają się pytania o tak podstawowe kwestie, jak ustalenie dnia zmiany rezydencji podatkowej czy zgodność z prawem traktatowym „nadgorliwego” rozciągnięcia tegoż podatku na osoby fizyczne nieprowadzące działalności gospodarczej.Niniejszy artykuł skupi się na wieloaspektowej analizie najbardziej problematycznych zagadnień związanych ze stosowaniem w praktyce uregulowań dotyczących nowego podatku oraz ogólnej ocenie uregulowań krajowych i unijnych w zakresie takiego opodatkowania. Uregulowania poszczególnych państw członkowskich Unii Europejskiej bywały bowiem częstym przedmiotem orzekania Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, a ich zgodność z prawem pierwotnym Unii wielokrotnie kwestionowana i podważana. Wobec powyższego przy wprowadzaniu do porządków krajowych niniejszych przepisów wymagana jest od ustawodawcy szczególna ostrożność i zważenie na możliwość ewentualnego naruszenia swobód europejskich. Na koniec podane zostaną ewentualne postulaty de lege lata i de lege ferenda dla polskiego ustawodawcy oraz ogólna ocena zgodności polskich uregulowań z Traktatem o Unii Europejskiej oraz Traktatem o funkcjonowaniu Unii Europejskiej.
Keywords: dyrektywa ATAD; unikanie opodatkowania