@misc{Łagosz_Marek_Realność_[2015],
 author={Łagosz, Marek},
 copyright={Copyright by Marek Łagosz},
 howpublished={online},
 year={[2015]},
 language={pol},
 abstract={W książce tej podejmuję zagadnienie czasowości świata realnego. Głównym założeniem, wokół którego koncentrują się prowadzone rozważania, jest przekonanie o fundamentalności kategorii czasu w onto­logii, a tym samym - o jej obiektywnym i uniwersalnym charakterze. Ustosunkowuję się krytycznie do nierealistycznego (subiektywistycznego, antropomorficznego) rozumienia czasu, czyli m.in. do stano­wiska reprezentowanego - mutatis mutandis - przez Immanuela Kanta (i wielu „kantystów"), Johna McTaggarta czy współczesnych zwolenni­ków tzw. wszechświata blokowego. Podejmuję też próbę zarysowania re­alistycznej interpretacji czasowości, opartej na założeniach ogólnie rozu­mianej ontologii materialistycznej oraz respektującej postulat metodolo­giczny Ockhamowskiej brzytwy. Chciałbym tu rozpatrzyć zarówno fizykalne, jak i „świadomościowe" źródła konstytucji pojęcia czasu, rozważyć wza­jemne związki „momentów czasowych" oraz spróbować określić wagę poszczególnych czynników („subiektywnych" - fenomenologicznych i „obiektywnych" - fizykalnych) w formowaniu się zdroworozsądkowe­go i naukowego rozumienia czasu. Jeśli zaś chodzi o główne tezy filozofii czasu, do których skłaniam się w tej książce, to - po pierwsze - kategoria czasu jest przedstawiona w antysubstancjalistyczny sposób (czas nie jest jakąś „istnością" odrębną od przedmiotów materialnych), a - ujmując rzecz pozytywnie - przychylam się ku interpretacji relacjonistycznej. Po drugie, podejmuję próbę obrony stanowiska ontologicznego, głoszącego nieodwracalność zmian we wszechświecie (uznającego istnienie strzałki czasu). Przekonanie to wy­raża w zwięzłej formie motto książki: ignis mutat res. Po trzecie wreszcie, argumentuję na rzecz obiektywności tensów: podział dziedziny czasu na przeszłość, teraźniejszość i przyszłość ma obiektywne podstawy i nie po­winien być interpretowany w kategoriach czysto intencjonalnych oraz trak­towany wyłącznie jako „antropomorficzne zniekształcenie" adekwatnego obrazu transcendentnego świata. Wymienione wyżej tezy próbuję uzasad­niać ze stanowiska, które w filozofii określane jest jako przyczynowa (kauzalna) te­oria czasu.},
 title={Realność czasu},
 type={tekst},
 keywords={czas, przyszłość, teraźniejszość, przeszłość, równoczesność, kauzalna teoria czasu, strzałka czasu, wszechświat blokowy, relatywizm, absolutyzm, relacjonizm, czas fenomenologiczny, czasowość, substancjalizm},
}