@misc{Zaśko-Zielińska_Monika_Od_2020,
 author={Zaśko-Zielińska, Monika and Majewska-Tworek, Anna and Śleziak, Marta and Tworek, Artur},
 copyright={Copyright by Uniwersytet Wrocławski, Quaestio and Authors},
 address={Wrocław},
 howpublished={online},
 contents={Spis treści 1. Wstęp . 5 2. Dane mówione są cenne 7 2.1. Czy pismem można utrwalić mowę?. 7 2.2. Nagranie – wyzwanie techniczne. . 8 2.3. Naturalność a udział badacza w rozmowie. . 8 2.4. Dane mówione w słownikach ogólnych i korpusach narodowych. . 9 2.4.1. Wymowa w słownikach. . .11 2.4.2. Dane mówione w korpusach. . . 13 2.4.2.1. Subkorpus mówiony w ramach Narodowego Korpusu Języka Polskiego. . 13 2.4.2.2. Korpusy języka mówionego dla polszczyzny. .. . 13 2.4.2.2.1. Korpus Mowy Wielkopolskiej (The Greater Poland Speech Corpus). . . . 14 2.4.2.2.2. Korpus Języka Mówionego Mieszkańców Spisza. . . . . . . . . . 14 2.5. Dane mówione – zbiory nagrań. . . .. . . . . 14 2.6. Projektowanie korpusu mówionego. .. . . 15 3. Nasz wkład w zbieranie i badanie danych mówionych . . . . . . . 17 3.1. Gromadzenie danych mówionych. . . . . 17 3.1.1. Projekt Mowa_Wrocław – krótka charakterystyka odzyskanego materiału. . . . 18 3.1.2. Biografie językowe Dolnoślązaków – pokolenie najstarsze. . . . . . . . . . . . . 20 3.1.3. Podsumowanie. . . . . 23 3.2. Badanie polszczyzny mówionej w Pracowni Polszczyzny Mówionej i Pracowni Fonetyki . . . . . . 23 3.2.1. Niepłynność mówienia w oficjalnej odmianie polszczyzny . . . . . 24 3.2.2. Oralność i piśmienność w listach pożegnalnych zgromadzonych w Polskim Korpusie Listów Pożegnalnych. . . . . . . . 25 3.2.3. Stylizacja na odmianę mówioną języka . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 27 3.2.4. Krajobraz językowy . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 29 3.2.5. Badanie funkcji wyrazów no, właśnie, jakby w oficjalnych i nieoficjalnych wypowiedziach mówionych na tle opisu leksykograficznego . . . 40 3.2.6. Badanie mowy późnej dorosłości – plan projektu . . Od kwestionariusza do wywiadu biograficznego. O metodach zbierania danych mówionych na potrzeby badań lingwistycznych . . . . . . 43 4.1. Przemiany i rozwój zbierania danych mówionych w dialektologii. . . . . . 43 4.2. Dyskusja metodologiczna w badaniach nad polszczyzną mówioną miast. . . . . . 46 4.3. Wywiad biograficzny jako sposób pozyskiwania danych mówionych. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 48 5. Nagrywanie – wskazówki techniczne i organizacyjne . . . . . . . . . . 51 5.1. Wskazówki organizacyjne. . . . . . . . . . 1 5.2. Wskazówki techniczne. . . . 3 6. Problemy etyczne w badaniach prowadzonych metodą wywiadu biograficznego............... 57 6.1. Dobrowolność, świadoma zgoda. . . 57 6.2. Anonimowość. . . . 58 6.3. Szacunek, prawo do niekrzywdzenia. . . . Nasze materiały do pozyskiwania danych mówionych . . . . . . . . 61 7.1. List . . . . . 61 7.2. Scenariusz rozmowy. . . 62 7.3. Tekst do przeczytania . . . .63 7.4. Karta metadanych. . .. . 67 7.4.1. Metadane w tworzeniu korpusu tekstów mówionych. . . 67 4.2 Metadane rozmowy. . . . . . 67 7.4.3. Metadane mówcy. . . 71 7.4.4. Zbieranie metadanych. . . . 71 7.4.5. Znaczenie metadanych w opisie biografii językowej . . 71 7.5. Karta opisu sytuacji . . . 73 7.5.1. Sytuacja w wywiadzie biograficznym. . . 74 7.5.2. Karta opisu sytuacji w perspektywie analiz interakcji. . . 74 7.5.3. Czas. . . . . . . 75 7.5.3.1. Czas trwania rozmowy .5 7.5.3.2. Usytuowanie rozmowy w czasie. . . . . 75 7.5.4. Miejsce. . . . . 76 7.5.5. Tło dźwiękowe. . . . 76 7.5.6. Audytorium. . .. 77 7.5.7. Relacja nadawczo‑odbiorcza. . .. 77 7.5.8. Karta opisu sytuacji w kontekście badań projektowych. . 78 7.6. Zgoda. . . 79 7.7. Podziękowanie . 79 8. Przechowywanie danych i metadanych. Archiwizacja (zasilanie dużych zbiorów). Dzielenie się danymi . . 81 8.1. Zasady archiwizowania. . . 81 8.2. Udostępnianie danych mówionych. . .. . 82 9. Zakończenie . . 83 Bibliografia .. . . . 85 .Streszczenie/Zusammenfassung/Summary . 93 ANEKS I Wzory dokumentów Pracowni Polszczyzny Mówionej .. 95 ANEKS II Metadane z projektu Biografie językowe Dolnoślązaków – pokolenie najstarsze. 107},
 year={2020},
 publisher={Quaestio},
 language={pol},
 abstract={Książka „Od rozmowy do korpusu”, czyli jak zbierać i archiwizować dane mówione podejmuje proble matykę badań nad polszczyzną mówioną. Autorzy zwracają uwagę na to, jak cenne są dane mówione oraz jaką rolę odgrywają one w słownikach ogólnych i korpusach języka polskiego – biorąc pod uwagę zarówno wydawnictwa tradycyjne, jak i nowoczesne wyszukiwarki i bazy internetowe. Wieloaspektowo przedstawiają metody pozyskiwania danych mówionych, a także poruszają zagadnienia związane z etyką badań wykorzystujących nagrania, kwestiami technicznymi i organizacyjnymi. Autorzy szczegółowo opisują proces gromadzenia danych mówionych i doświadczenia, jakie w tym obszarze mają dwie pracownie działające na Uniwersytecie Wrocławskim: Pracownia Polszczyzny Mówionej oraz Pracownia Fonetyki. W publikacji szczegółowo opisane są dwa projekty, które powstały we współpracy z konsorcjum CLARIN-PL: odzyskiwanie i archiwizacja materiału mówionego pozyskanego w ramach badań nad polszczyzną mówioną miast (materiał pochodził z lat 90. XX wieku), a także realizacja pierwszego etapu dużego projektu Biografie językowe Dolnoślązaków – pokolenie najstarsze, którego celem było nagranie i przetranskrybowanie wywiadów biograficznych z najstarszymi mieszkańcami Dolnego Śląska i Opolszczyzny. Wymiernym efektem obu projektów było opracowanie dokumentacji na potrzeby badań podobnego typu. Wypracowane wzory koniecznych dokumentów zostały dołączone do publikacji – w Aneksie książki znajdują się: List do nagrywanych, Scenariusz rozmowy, Karta metadanych, Karta opisu sytuacji, Tekst do przeczytania, Podziękowanie. Autorzy zaadaptowali również schemat opisu metadanych Dublin Core i dostosowali go do potrzeb pozyskiwania danych metodą wywiadu biograficznego},
 title={Od rozmowy do korpusu Czyli jak zbierać i archiwizować dane mówione},
 type={tekst},
 keywords={mowa, polszczyzna mówiona, transkrypcja, anotacja, gerontolingwistyka, wywiad biograficzny, metadane, etyka badań naukowych, archiwizacja},
}