Rola Najwyższej Izby Kontroli w procesie kontroli stosowania i w zakresie inspirowania zmian prawa - Berek, Maciej (E-Wydawnictwo. Prawnicza i Ekonomiczna Biblioteka Cyfrowa. Wydział Prawa, Administracji i Ekonomii Uniwersytetu Wrocławskiego, 2017)
W toku każdej kontroli NIK stosuje kryterium legalności oznaczające badanie zgodności kontrolowanej działalności z przepisami prawa. Przygotowując kontrolę, NIK ustala więc treść norm prawnych wiążących kontrolowany podmiot, który jednak nie ma wiedzy na temat treści przyjętego w ten sposób przez NIK wyznacznika kontroli. Podmiot kontrolowany może złożyć zastrzeżenia do sporządzanego przez NIK wystąpienia pokontrolnego. Zastrzeżenia mogą dotyczyć także ustalonego przez NIK brzmienia obowiązujących norm. Zgodnie z przepisami, orzecznictwem sądów administracyjnych oraz międzynarodowymi standardami, ustalenia kontrolne NIK nie podlegają weryfikacji, poza procedurą rozpatrzenia przez wewnętrzne organy NIK zgłoszonych przez kontrolowanego zastrzeżeń. W tekście stawiane jest pytanie o zasadność objęcia de lege ferenda kognicją sądów administracyjnych weryfikacji poprawności treści norm prawnych, jakie NIK przyjął jako podstawę przeprowadzonej kontroli. Osobna część tekstu poświęcona jest prezentacji zakresu korzystania przez NIK ze szczególnie uregulowanego prawa do zgłaszania wniosków de lege ferenda oraz procedury ich rozpatrywania. Poziom realizacji tych wniosków wskazuje na brak należytego wykorzystania przez prawodawcę inspiracji legislacyjnej wynikającej z wiedzy pozyskiwanej przez NIK w toku realizowanych kontroli.